Pamięć o ofiarach zbrodni wołyńskiej
11 lipca 1943 roku, w tzw. krwawą niedzielę, doszło do apogeum rzezi wołyńskiej – masowych mordów dokonanych przez Ukraińską Powstańczą Armię (UPA) na polskiej ludności cywilnej. Tego dnia, według historyków, zamordowano około 8 tysięcy Polaków, głównie kobiet, dzieci i starców. Ataki rozpoczęły się o świcie i objęły jednocześnie 99 polskich wsi w powiatach kowelskim, włodzimierskim, horochowskim i częściowo łuckim.
Ofiary ginęły w bestialski sposób – od kul, siekier, wideł, noży, często w kościołach podczas mszy świętej. Sprawcami byli członkowie UPA, często przy aktywnym wsparciu miejscowej ludności ukraińskiej. Celem ukraińskich nacjonalistów była nie tylko fizyczna eliminacja Polaków, ale także zatarcie wszelkich śladów ich wielowiekowej obecności na Kresach – niszczono kościoły, zabytki i gospodarstwa.
Skala ludobójstwa
Szacuje się, że w latach 1939–1947 z rąk ukraińskich nacjonalistów zginęło nawet 120 tysięcy obywateli II Rzeczypospolitej. Na Wołyniu życie straciło około 60 tysięcy osób, a co najmniej 60 tysięcy w Małopolsce Wschodniej (województwa lwowskie, stanisławowskie i tarnopolskie), na Polesiu i Lubelszczyźnie. W świetle prawa międzynarodowego mordy te kwalifikowane są jako ludobójstwo.
Upamiętnienie i symbolika
Od 2013 roku, z inicjatywy Instytutu Pamięci Narodowej, symbolem pamięci o ofiarach jest kwiat lnu – roślina powszechnie uprawiana na Wołyniu przed wojną. Jego krótki okres kwitnienia symbolizuje przerwane życie tysięcy ofiar, a niebieska barwa oznacza wytrwałość w dążeniu do prawdy i pamięci. W 2025 roku Sejm RP ustanowił 11 lipca Narodowym Dniem Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA.
Pełna liczba ofiar wciąż nie jest znana, a środowiska polskie apelują o pełnoskalowe ekshumacje i godny pochówek pomordowanych. Więcej informacji można znaleźć na stronie zbrodniawolynska.pl.
Źródło: Centrum Kultury i Biblioteka Publiczna w Miasteczku Krajeńskim
Fot. m.facebook.com
